Realizacja robót budowlanych w zamówieniach publicznych coraz częściej odbywa się w dynamicznie zmieniających się warunkach gospodarczych. Wzrost kosztów, problemy z dostępnością materiałów czy zmiany organizacyjne powodują, że sztywne umowy przestają się sprawdzać. Odpowiedzią na te wyzwania są tzw. klauzule przeglądowe.

Czym są klauzule przeglądowe?

Klauzule przeglądowe to postanowienia umowne, które umożliwiają zmianę umowy w określonych sytuacjach i na jasno określonych zasadach. Ich podstawą jest art. 455 ust. 1 pkt 1 Pzp.

W praktyce oznacza to, że zamawiający już na etapie przygotowania postępowania może przewidzieć scenariusze wymagające modyfikacji kontraktu – i zrobić to w sposób zgodny z przepisami.

Dlaczego klauzule przeglądowe są tak ważne?

Dobrze skonstruowane klauzule:

• zwiększają bezpieczeństwo prawne umowy,
• ograniczają ryzyko sporów z wykonawcą,
• umożliwiają elastyczne reagowanie na zmiany rynkowe,
• wspierają efektywne i racjonalne wydatkowanie środków publicznych.

Szczególne znaczenie mają przy długoterminowych inwestycjach, gdzie niemal pewne jest, że warunki realizacji zmienią się w trakcie trwania umowy.

Jakie zmiany mogą przewidywać klauzule przeglądowe?

Klauzule mogą dotyczyć m.in.:

• zmiany zakresu przedmiotu zamówienia,
• terminu realizacji,
• harmonogramu rzeczowo-finansowego,
• wynagrodzenia (np. waloryzacji),
• zasad płatności,
• podwykonawców lub składu wykonawców,
• procedur odbiorów i uzyskiwania decyzji administracyjnych.

To właśnie te elementy najczęściej generują problemy w trakcie realizacji inwestycji.

Klauzule przeglądowe w praktyce – najczęstsze błędy

W praktyce zamawiający nadal popełniają błędy, takie jak:

• zbyt ogólne zapisy (brak konkretnych przesłanek zmiany),
• brak powiązania klauzuli z realnym ryzykiem kontraktowym,
• sprzeczność zapisów umowy z OPZ,
• pomijanie mechanizmów waloryzacyjnych,
• nieuwzględnienie doświadczeń z wcześniejszych inwestycji.

Efekt? Problemy przy realizacji, spory, a czasem konieczność zawierania aneksów „na granicy prawa”.

Zapraszamy do lektury całego dokumentu w tym zakresie przygotowanego przez Urząd Zamówień Publicznych

💬 Komentarz eksperta – Danuta Gadomska-Jodko

Klauzule przeglądowe są dziś kluczowym narzędziem zarządzania ryzykiem w zamówieniach publicznych, ale w praktyce często mają jedynie charakter pozorny. Samo ich wprowadzenie nie wystarcza – decydująca jest jakość konstrukcji.

Najczęstszy problem to brak precyzji: niejasne przesłanki zmiany, zbyt szeroki lub przeciwnie – zbyt ogólny zakres modyfikacji oraz brak mechanizmu jej wdrożenia. W efekcie klauzule nie spełniają swojej funkcji i nie chronią stron umowy.

Kluczowe jest ich powiązanie z realnym ryzykiem kontraktowym oraz spójność z pozostałą dokumentacją (OPZ, SWZ, umowa). Szczególnego znaczenia nabierają również mechanizmy waloryzacyjne, które w obecnych warunkach rynkowych powinny być standardem, a nie wyjątkiem.

Dobrze zaprojektowana klauzula przeglądowa nie zwiększa swobody zamawiającego – przeciwnie, porządkuje zasady zmian i realnie zabezpiecza proces realizacji umowy.

zamówieniapubliczne #PZP #PZP2026 #klauzule przeglądowe#UZP #umowypzp #roboty budowlane #GreenPublicProcurement #zrównoważonyrozwój #funduszeUE

Artykuł Klauzule przeglądowe w robotach budowlanych – jak zabezpieczyć umowę w zamówieniach publicznych? pochodzi z serwisu .

Trzy dni, trzy filary programu

Program warsztatów zamówienia publiczne Zakopane podzielony jest na trzy bloki tematyczne rozłożone na trzy dni. Pierwszy dzień to przygotowanie postępowania w kontekście nowych progów, szacowania wartości i warunków udziału, z uwzględnieniem certyfikacji wykonawców i zasad weryfikacji podmiotów z państw trzecich. Drugi dzień przenosi uczestników na grunt prowadzenia postępowania, od SWZ i środków dowodowych, przez badanie i ocenę ofert, aż po case study oparte na wynikach kontroli i najnowszym orzecznictwie KIO. Trzeci dzień zamyka cykl tematyką umów, zmian w trakcie realizacji, kar umownych i odpowiedzialności osób prowadzących postępowanie.

Warsztaty, które dają więcej niż wiedzę

Warsztaty zamówienia publiczne Zakopane wyróżnia na tle zwykłych szkoleń kilka elementów. Po pierwsze, trzy dni pozwalają omówić zagadnienia w głębi, a nie tylko zasygnalizować problemy. Po drugie, formuła stacjonarna z zakwaterowaniem daje czas na rozmowy kuluarowe, konsultacje z prowadzącymi po zajęciach i nawiązanie kontaktów z praktykami z innych jednostek. Po trzecie, program jest budowany wokół realnych dokumentów, orzeczeń i wyników kontroli, a nie wokół slajdów z przepisami.

Warsztaty zamówienia publiczne Zakopane to wydarzenie, na które warto zarezerwować termin odpowiednio wcześnie, bo liczba miejsc jest ograniczona. Szczegóły programu, cennik i formularz zgłoszeniowy na noweprzetargi.pl.

#noweprzetargi #zamówieniapubliczne #warsztatypzp #zakopane #szkoleniapzp

Artykuł Trzy dni w Tatrach z zamówieniami publicznymi  pochodzi z serwisu .

Podwykonawca niezadeklarowany w ofercie może bez przeszkód wejść do zamówienia na etapie realizacji. Ustawa PZP nie uzależnia prawa do korzystania z podwykonawców od tego, czy wykonawca wspomniał o nich, składając ofertę. Samo oświadczenie o podwykonawstwie złożone w formularzu ofertowym to wyłącznie informacja, nie zobowiązanie. Zamawiający „może” poprosić o wskazanie podwykonawców, wykonawca podaje tych, których „zamierza” zaangażować i którzy „są już znani”. Trzy słowa z ustawy, a mówią wszystko: to tylko plan, nie obietnica.

Tę wykładnię potwierdza eKomentarz UZP, wprost stwierdzając, że fakultatywność żądania przesądza o informacyjnym charakterze oświadczenia. Krajowa Izba Odwoławcza od lat trzyma się tej samej linii. W jednym z najnowszych orzeczeń z 2024 roku Izba zauważyła, że gdyby deklaracja wiązała wykonawcę, oznaczałoby to obowiązek zawarcia umowy z podwykonawcą wskazanym w ofercie. A to byłoby absurdalne.

W praktyce wygląda to więc tak: wykonawca, który złożył ofertę samodzielnie, może w trakcie realizacji spokojnie zaangażować podwykonawcę. Musi tylko dopełnić formalności zgłoszeniowych i pamiętać o trzech sytuacjach, w których ta swoboda się kończy.

Trzy bariery, których podwykonawca nie przeskoczy

Swoboda korzystania z podwykonawców nie jest nieograniczona. Ustawa stawia trzy twarde granice.

Pierwsza to zastrzeżenie osobistego wykonania. Zamawiający może w dokumentach zamówienia wskazać zadania, które wykonawca musi zrealizować sam. Muszą to być zadania naprawdę istotne dla realizacji zamówienia, np. specjalistyczne roboty konstrukcyjne czy prace wymagające szczególnych uprawnień. Izba pilnuje jednak, żeby zamawiający nie przesadzał. Zastrzeżenie obejmujące osiemdziesiąt procent robót to już naruszenie zasady proporcjonalności.

Druga bariera dotyczy wykonawców, którzy powoływali się na doświadczenie podmiotu trzeciego, żeby spełnić warunki udziału. Taki podmiot z reguły musi faktycznie zrealizować odpowiednie prace jako podwykonawca. Zmiana partnera lub rezygnacja z niego wymaga udowodnienia, że nowy podmiot albo sam wykonawca spełnia warunki w co najmniej takim samym stopniu. O tym, jak to wygląda od strony proceduralnej, pisaliśmy szerzej.

Trzecia granica jest bezwzględna: wykonawca nie może oddać podwykonawcy całości zamówienia. Ustawa mówi o powierzeniu „części”, nie „całości”. Izba konsekwentnie odrzuca oferty deklarujące sto procent podwykonawstwa, a sądy powszechne potwierdzają, że to godzi w fundamenty systemu zamówień publicznych.

Jak zgłosić podwykonawcę w trakcie realizacji

Podwykonawca niezadeklarowany w ofercie wchodzi do zamówienia przez procedurę zgłoszeniową, a nie przez zmianę umowy. Ustawa wprost przewiduje mechanizm wprowadzania nowych podwykonawców w trakcie realizacji, więc nie trzeba sięgać po tryb istotnych zmian umowy.

W robotach budowlanych procedura jest najbardziej rozbudowana. Wykonawca przedkłada zamawiającemu projekt umowy z podwykonawcą. Zamawiający sprawdza zgodność z wymaganiami dokumentów zamówienia i weryfikuje, czy termin zapłaty podwykonawcy nie przekracza trzydziestu dni. Jeżeli nie zgłosi zastrzeżeń w ustalonym terminie, projekt uznaje się za zaakceptowany. Milczenie zamawiającego to zgoda. Po zawarciu umowy wykonawca dostarcza jej poświadczoną kopię w ciągu siedmiu dni.

Dla usług i dostaw poza robotami budowlanymi procedura jest prostsza i nie wymaga projektu umowy.

Brak zgłoszenia boli obie strony

Wykonawca, który nie zgłosi podwykonawcy, naraża się na kary umowne i wstrzymanie wypłaty wynagrodzenia. Podwykonawca traci dostęp do bezpośredniej zapłaty od zamawiającego, czyli jedynego mechanizmu, który chroni go, gdy wykonawca nie płaci. Wielokrotne korzystanie z bezpośredniej zapłaty lub kwoty przekraczające pięć procent wartości umowy mogą dać zamawiającemu podstawę do odstąpienia od umowy.

Warto więc zgłosić podwykonawcę od razu, nawet gdy formalnie nic nie stoi na przeszkodzie, żeby tego nie robić. Wykonawca unika kar, podwykonawca zyskuje ochronę płatniczą, a zamawiający ma pełen obraz tego, kto faktycznie realizuje zamówienie. Z drugiej strony zamawiający powinien pilnować terminów na zgłaszanie zastrzeżeń do projektów umów podwykonawczych i precyzyjnie opisać procedurę w umowie. Bo milczenie naprawdę oznacza akceptację i potem trudno się z tego wycofać.

#noweprzetargi #podwykonawca #zamowieniapubliczne #pzp #przetargi

Artykuł Podwykonawca niezadeklarowany w ofercie może wejść na budowę pochodzi z serwisu .

Wykonawca złożył oferty na dwie części zamówienia. W jednej dołączył kompletny kosztorys ofertowy, w drugiej go pominął. Zamawiający staje przed dylematem, który potrafi sparaliżować nawet doświadczonych praktyków: odrzucić całą ofertę czy tylko tę niekompletną część?

Przetarg z możliwością składania ofert częściowych działa trochę jak wielosalowe kino. Zamawiający prowadzi jedno postępowanie, ale po otwarciu ofert każda część zaczyna żyć własnym życiem. Wykonawca, który startuje na dwie części, składa tak naprawdę dwa odrębne oświadczenia woli. Każde z nich zamawiający bada i ocenia niezależnie od drugiego.

Ustawa Prawo zamówień publicznych zakłada tę odrębność wprost. Przepisy definiują ofertę częściową jako oświadczenie odnoszące się do wykonania konkretnej części zamówienia, nie całości. Oficjalny eKomentarz Urzędu Zamówień Publicznych idzie jeszcze dalej i stwierdza, że udzielanie zamówienia następuje odrębnie w odniesieniu do każdej z części, a zasada składania jednej oferty odnosi się do danej części, nie do całego postępowania.

Odrzucenie oferty częściowej dotyczy więc wyłącznie tej części zamówienia, w której zamawiający stwierdzi wadę. Kompletna oferta na drugą część przechodzi normalną ścieżkę oceny i może zostać wybrana jako najkorzystniejsza. Wada jednej oferty częściowej nie przenosi się automatycznie na pozostałe, bo nie istnieje do tego żadna podstawa prawna.

Dlaczego brakujący kosztorys nie „zaraża” pozostałych części

Kosztorys ofertowy, jeśli zamawiający wymagał go w SWZ, stanowi integralną część treści oferty. Orzecznictwo Krajowej Izby Odwoławczej kwalifikuje go jednoznacznie: nie jest to ani podmiotowy, ani przedmiotowy środek dowodowy. Zamawiający nie może więc wezwać wykonawcy do uzupełnienia brakującego kosztorysu po terminie składania ofert. Takie wezwanie prowadziłoby do niedozwolonej zmiany treści oferty.

Brak kosztorysu tworzy nieusuwalną niezgodność oferty z warunkami zamówienia. Zamawiający odrzuca taką ofertę i nie ma tu żadnej przestrzeni do negocjacji ani naprawy. Tyle że ta niezgodność dotyczy wyłącznie treści konkretnej oferty częściowej, a nie samego wykonawcy.

Tu pojawia się rozróżnienie, które warto zapamiętać na stałe. Przesłanki odrzucenia oferty częściowej dzielą się na przedmiotowe i podmiotowe. Te przedmiotowe dotyczą treści danej oferty: brak kosztorysu, rażąco niska cena, błąd w obliczeniu ceny. Działają chirurgicznie i wycinają tylko wadliwą część. Przesłanki podmiotowe dotyczą samego wykonawcy, na przykład wykluczenie z postępowania, i mogą rzutować na wszystkie części jednocześnie. Brak kosztorysu to klasyczna przesłanka przedmiotowa, więc nie ma żadnego przełożenia na kompletność oferty złożonej na inną część.

Kosztorys przy ryczałcie to już nie wymówka

Warto wiedzieć, że orzecznictwo KIO przeszło w tej sprawie istotną ewolucję. Pod rządami starych przepisów Izba dopuszczała brak kosztorysu, gdy umowa przewidywała wynagrodzenie ryczałtowe. Logika była prosta: skoro cena jest stała, to kosztorys pełni tylko funkcję informacyjną.

Nowa ustawa zmieniła reguły gry. Nowsze wyroki Izby są zdecydowanie surowsze i konsekwentnie potwierdzają, że jeśli zamawiający wymagał kosztorysu w SWZ, jego brak uzasadnia odrzucenie oferty częściowej niezależnie od rodzaju wynagrodzenia. Wykonawca nie obroni się argumentem, że przy ryczałcie kosztorys i tak nie wpływa na ostateczną cenę. Decydujące znaczenie ma rola, jaką zamawiający przypisał kosztorysowi w dokumentacji zamówienia. Jeśli uczynił go obowiązkowym elementem oferty, to brak tego dokumentu zamyka sprawę.

Zamawiający, który znajdzie się w opisanej sytuacji, powinien działać precyzyjnie. W uzasadnieniu odrzucenia wskazuje, że SWZ wymagała złożenia kosztorysu, wykonawca go nie dołączył, a kosztorys stanowi element treści oferty niepodlegający uzupełnieniu. Równocześnie kontynuuje badanie oferty tego samego wykonawcy na drugą część. Odrzucenie kompletnej oferty z powodu wady w innej części naruszyłoby zasady proporcjonalności, równego traktowania i przejrzystości, na których opiera się całe postępowanie o udzielenie zamówienia.

#odrzucenieoferty #ofertaczęściowa #kosztorysofertowy #zamówieniapubliczne #noweprzetargi

Artykuł Brakuje kosztorysu w jednej części przetargu. Odrzucasz wszystko? pochodzi z serwisu .

Przepisy Prawa zamówień publicznych pozwalają zamawiającemu żądać od wykonawcy wyjaśnień dotyczących treści złożonej oferty. Brzmi prosto, ale diabeł tkwi w szczegółach. Ustawodawca, redagując ten przepis, świadomie użył wyłącznie słowa „wyjaśnień” i nie dodał żadnego odniesienia do dowodów ani dokumentów potwierdzających. Zupełnie inaczej postąpił w przepisie sąsiadującym, dotyczącym rażąco niskiej ceny, gdzie wprost zapisał formułę „wyjaśnień, w tym złożenia dowodów”. Ta różnica nie jest przypadkowa. Ustawodawca stosuje w ustawie spójną technikę legislacyjną i tam, gdzie chce przyznać zamawiającemu prawo do żądania dowodów, robi to wprost. Skoro przy wyjaśnieniach treści oferty tego nie uczynił, przyjmuje się, że zamawiający takiego uprawnienia formalnie nie posiada.Wyjaśnienia treści oferty służą temu, by zamawiający mógł zrozumieć, jak odczytywać to, co wykonawca już napisał. To rodzaj wykładni oświadczenia woli, nie dochodzenie śledcze. Zamawiający pyta „dlaczego tak jest w ofercie”, a nie „udowodnij mi, że tak jest”. Oficjalny komentarz Urzędu Zamówień Publicznych do przepisów o badaniu ofert definiuje wyjaśnienia treści oferty jako narzędzie do uzyskania jednoznacznych informacji w sytuacji, gdy oferta jest nieprecyzyjna, niejasna lub budzi wątpliwości interpretacyjne. Dopuszczalne jest więc pytanie o sposób rozumienia konkretnego zapisu, ale nie żądanie nowych dokumentów, których zamawiający nie wymagał w specyfikacji warunków zamówienia.

Dwa podejścia do wyjaśnień treści oferty w orzecznictwie

Sprawa wydaje się klarowna, ale praktyka orzecznicza przynosi coraz więcej komplikacji. Krajowa Izba Odwoławcza konsekwentnie trzyma się wykładni ścisłej. W kolejnych wyrokach z lat 2023 i 2024 Izba powtarza, że zamawiający nie może wykorzystywać wyjaśnień treści oferty jako narzędzia do pozyskiwania informacji lub dokumentów, o które nie zadbał na etapie tworzenia dokumentów zamówienia. Pytania mają dotyczyć wyłącznie tych elementów, które wykonawca złożył w ofercie zgodnie z wymaganiami specyfikacji. Zamawiający, który formułuje kilkadziesiąt pytań wykraczających poza zakres SWZ, nadużywa swojego uprawnienia.

Sąd Zamówień Publicznych, czyli Sąd Okręgowy w Warszawie orzekający w sprawach zamówieniowych, od 2023 roku prezentuje jednak odmienny pogląd. W głośnej sprawie, w której zamawiający skierował do wykonawcy aż 175 pytań dotyczących sposobu realizacji zamówienia na zaprojektowanie i budowę drogi, KIO przyznała rację wykonawcy i uznała wezwanie za nadmierne. Sąd zmienił ten wyrok, stwierdzając że zakres wyjaśnień treści oferty na gruncie nowej ustawy jest szerszy niż pod rządami poprzednich przepisów. Zdaniem Sądu ocena zasadności pytań wymaga analizy indywidualnej i nie da się z góry przesądzić, ile pytań to za dużo. W jednym przetargu 175 pytań może być uzasadnione, w innym nawet dwa mogą stanowić nadużycie. To stanowisko otwiera furtkę do szerszego korzystania z wyjaśnień treści oferty, w tym potencjalnie do żądania materiałów potwierdzających.

Wykonawca milczy, zamawiający ma problem

Praktyczne konsekwencje tej rozbieżności odczuwają obie strony postępowania. Ustawa nie przewiduje automatycznego odrzucenia oferty w przypadku, gdy wykonawca nie odpowie na wezwanie do wyjaśnień treści oferty. Zamawiający nie może więc odrzucić oferty z samego powodu braku odpowiedzi na pytania. Może natomiast ocenić ofertę na podstawie tego, czym dysponuje, i jeśli treść oferty okaże się niezgodna z wymaganiami specyfikacji, odrzucić ją z powodu tej niezgodności. Uzasadnienie musi jednak wskazywać konkretny element oferty niezgodny z konkretnym wymaganiem, a nie ogólnikowo powoływać się na brak wyjaśnień. KIO w swoich orzeczeniach wielokrotnie podkreślała, że wykonawca, który nie odpowiada na wyjaśnienia treści oferty, przejmuje ryzyko niekorzystnej interpretacji swoich oświadczeń, a próba tłumaczenia się dopiero na rozprawie jest spóźniona i nieskuteczna.

Dla zamawiającego rekomendacja jest następująca: formułować wezwanie jako żądanie wyjaśnień z sugestią przedstawienia materiałów potwierdzających, unikając kategorycznego żądania dokumentów niewymaganych w SWZ. Taka konstrukcja mieści się w granicach przepisu i daje wykonawcy możliwość dobrowolnego wzmocnienia swoich wyjaśnień dowodami. Dla wykonawcy strategia jest jeszcze prostsza: zawsze odpowiadać i z własnej inicjatywy załączać to, co potwierdza prawdziwość składanych wyjaśnień. Milczenie lub lakoniczne odpowiedzi to najgorszy scenariusz, bo zamykają drogę do skutecznego odwołania od decyzji zamawiającego. Wyjaśnienia treści oferty pozostają jednym z najczęściej nadużywanych i jednocześnie najczęściej źle rozumianych narzędzi w zamówieniach publicznych. Dopóki rozbieżność między stanowiskiem KIO a Sądu Zamówień Publicznych się nie utrwali, obie strony postępowania powinny podchodzić do tego tematu z dużą ostrożnością i świadomością ryzyka.

#noweprzetargi #zamówieniapubliczne #wyjaśnieniaoferty #przetargi #kio

Artykuł Wyjaśnienia treści oferty a dowody: gdzie przebiega granica uprawnień zamawiającego pochodzi z serwisu .

Pomysł na „szybkie unieważnienie” przez skrócenie terminu do zera i cichą archiwizację brzmi jak sprytne obejście biurokracji. W rzeczywistości tworzy postępowanie zombie: formalnie niezakończone, prawnie zawieszone w próżni, a dla zamawiającego potencjalnie toksyczne.

Prawo zamówień publicznych zna dokładnie dwa sposoby zakończenia postępowania: zawarcie umowy albo formalne unieważnienie. „Archiwizacja” nie istnieje jako kategoria prawna. Postępowanie przeniesione do archiwum na platformie zakupowej nadal formalnie trwa. Zamawiający nie może wszcząć nowego postępowania na ten sam przedmiot, nie sporządzi prawidłowo rocznego sprawozdania, a wykonawcy tracą dostęp do środków ochrony prawnej, bo nie ma czynności do zaskarżenia.

Skrócenie terminu składania ofert do „teraz” uderza w minimalne terminy ustawowe. W trybie podstawowym zamawiający musi dać wykonawcom co najmniej siedem dni na złożenie oferty przy dostawach i usługach oraz czternaście dni przy robotach budowlanych. Termin zerowy łamie te reguły, narusza zasadę uczciwej konkurencji i przejrzystości, bo prawdziwy cel zamawiającego (unieważnienie postępowania przed terminem składania ofert) jest maskowany pozorną czynnością techniczną.

Legalna ścieżka jest prostsza, niż się wydaje

Ustawa daje zamawiającemu wyraźną możliwość unieważnienia postępowania przed terminem składania ofert, gdy wystąpiły okoliczności powodujące, że dalsze prowadzenie jest nieuzasadnione. Przesłanka ta ma charakter fakultatywny. Zamawiający sam ocenia, czy okoliczności uzasadniają decyzję, ale tę ocenę musi rzetelnie uzasadnić.

Krajowa Izba Odwoławcza wielokrotnie podkreślała, że ta przesłanka nie może służyć jako wygodne narzędzie do wycofania się z postępowania bez podania konkretnych powodów. Uzasadnienie musi być szczegółowe i podane w momencie unieważnienia. Lakoniczne sformułowania w rodzaju „ze względów ekonomicznych” czy powtórzenie treści przepisu bez wskazania okoliczności konkretnego przypadku nie spełniają tego wymogu. Zamawiający, który ograniczy się do ogólnikowej formułki, naraża się na skuteczne odwołanie.

Warto pamiętać o granicy czasowej. Po otwarciu ofert zamawiający traci możliwość skorzystania z tej ścieżki i może unieważnić postępowanie jedynie na podstawie ściśle określonych przesłanek obligatoryjnych, takich jak brak ofert, przekroczenie budżetu czy niemożliwa do usunięcia wada. Szczegółowe omówienie tych przesłanek zawiera eKomentarz UZP do przepisów o unieważnieniu postępowania. Moment podjęcia decyzji ma więc znaczenie nie tylko organizacyjne, ale i prawne.

Zawiadomienie, strona postępowania, ogłoszenie w BZP

Sama decyzja to dopiero początek. Ustawa nakłada na zamawiającego obowiązki informacyjne, których pominięcie samo w sobie stanowi naruszenie prawa.

Zamawiający musi równocześnie zawiadomić wszystkich wykonawców, którzy złożyli oferty lub wnioski, podając uzasadnienie faktyczne i prawne swojej decyzji. Gdy unieważnienie postępowania przed terminem składania ofert następuje w momencie, w którym nikt jeszcze nie złożył oferty, źródłem wiedzy o decyzji staje się strona internetowa prowadzonego postępowania. Tę samą informację zamawiający udostępnia niezwłocznie. W terminie trzydziestu dni od zakończenia postępowania zamieszcza w Biuletynie Zamówień Publicznych ogłoszenie o wyniku, wskazując unieważnienie jako sposób zakończenia.

Na platformie e-Zamówienia istnieje dedykowana funkcja „Unieważnij” w menu szczegółów postępowania. Dla postępowań krajowych status zmienia się automatycznie dopiero po publikacji ogłoszenia o wyniku w BZP, co potwierdza oficjalne FAQ platformy e-Zamówienia. Przedwczesne kliknięcie przycisku „Unieważnij” przed publikacją ogłoszenia może wymagać wycofania czynności i ponownego przejścia procedury. Cała sekwencja zamyka się w jednym dokumencie z uzasadnieniem, jednym zawiadomieniu i jednym ogłoszeniu. Praktyczne wskazówki dotyczące prawidłowego zakończenia postępowania znajdziesz też w naszym [wcześniejszym artykule o procedurze unieważnienia].

Konsekwencje pójścia na skróty sięgają daleko

Zamawiający, który zamiast formalnego unieważnienia postępowania przed terminem składania ofert sięgnie po „trik” ze zmianą terminu i archiwizacją, naraża się na konsekwencje na kilku płaszczyznach. Ustawa o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych obejmuje niezamieszczenie wymaganego ogłoszenia i naruszenie przepisów mające wpływ na wynik postępowania. Kary obejmują upomnienie, naganę, karę pieniężną, a w skrajnych przypadkach zakaz pełnienia funkcji związanych z dysponowaniem środkami publicznymi. Odpowiedzialność jest osobista i ponosi ją konkretna osoba wykonująca czynność.

Wykonawca pozbawiony możliwości złożenia oferty przez celowe skrócenie terminu może wnieść odwołanie do Krajowej Izby Odwoławczej. Przy zamówieniach współfinansowanych ze środków unijnych nieprawidłowość skutkuje korektą finansową, czyli obowiązkiem zwrotu części lub całości dofinansowania.

Prawidłowe unieważnienie to kwestia jednego dokumentu, jednego zawiadomienia i jednego ogłoszenia. Zajmuje wielokrotnie mniej czasu niż postępowanie kontrolne, odwoławcze czy dyscyplinarne.

#noweprzetargi #zamówieniapubliczne #unieważnieniepostępowania #pzp #platformazakupowa

Artykuł Unieważnienie postępowania przed terminem składania ofert pochodzi z serwisu .

Szkolenia stacjonarne zamówienia publiczne na roboty budowlane i OPZ

Zamówienia na roboty budowlane to temat szkoleń stacjonarnych w Bydgoszczy 21 kwietnia, Koszalinie 22 kwietnia i Szczecinie 23 kwietnia. Program prowadzi od SWZ i załączników specyficznych dla robót budowlanych, przez prowadzenie postępowania, aż po realizację umowy krok po kroku. W Rzeszowie 24 kwietnia temat robót budowlanych pojawia się w szerszym kontekście, od projektu do odbioru, z uwzględnieniem zamówień na dokumentację projektową. Szkolenia stacjonarne zamówienia publiczne obejmują też opis przedmiotu zamówienia, szacowanie wartości i badanie ofert w Katowicach 20 kwietnia i we Wrocławiu 21 kwietnia, z uwzględnieniem wytycznych kwalifikowalności na lata 2021 do 2027. Przygotowanie postępowań z naciskiem na korekty dokumentacji po zmianach przepisów to temat zajęć w Płocku 20 kwietnia.

Case study dla komisji przetargowych w trzech miastach

Osoby przygotowujące procedury i członkowie komisji przetargowych to grupa, która potrzebuje nie tyle wykładu z przepisami, co pracy na realnych przypadkach. W Gdańsku 22 kwietnia, Toruniu 23 kwietnia i Łodzi 24 kwietnia odbywają się jednodniowe szkolenia case study przeznaczone właśnie dla tej grupy. Szkolenia stacjonarne zamówienia publiczne w czwartym tygodniu kwietnia dają praktykom szansę na pracę z konkretnymi problemami, nie z abstrakcyjnymi rozważaniami.

Pełna oferta i zapisy na noweprzetargi.pl.

#noweprzetargi #zamówieniapubliczne #szkoleniapzp #szkoleniastacjonarne #komisjeprzetargowe

Artykuł Stacjonarne szkolenia zamówieniowe na finiszu kwietnia pochodzi z serwisu .

SWZ i umowa przy zamówieniach na roboty budowlane

Specyfikacja Warunków Zamówienia powinna być skrojona pod konkretne zamówienie, a nie skopiowana z wcześniejszego postępowania. Warunki udziału muszą być proporcjonalne do przedmiotu i wartości zamówienia. Kryteria oceny ofert powinny pozwalać na obiektywną ocenę, a nie faworyzować konkretne rozwiązania technologiczne. Umowa powinna zawierać klauzule waloryzacyjne, bo zamówienia na roboty budowlane podlegają obowiązkowi waloryzacji przy umowach trwających dłużej niż sześć miesięcy. Brak takich klauzul to nie przeoczenie, to naruszenie przepisów.

Piotr Sperczyński prowadzi w ostatnim tygodniu kwietnia szkolenia stacjonarne o zamówieniach na roboty budowlane w Bydgoszczy 21 kwietnia, Koszalinie 22 kwietnia i Szczecinie 23 kwietnia. Program obejmuje przygotowanie i prowadzenie postępowania oraz realizację umowy krok po kroku, z naciskiem na SWZ i załączniki specyficzne dla robót budowlanych.

Opis przedmiotu zamówienia jako fundament procedury

Zamówienia na roboty budowlane to nie tylko sama procedura, ale też jakość dokumentacji przygotowawczej. Opis przedmiotu zamówienia wymaga precyzji, bo każda niejednoznaczność staje się potem argumentem w sporze z wykonawcą. Szacowanie wartości zamówienia musi opierać się na aktualnych danych rynkowych, a nie na kosztorysach sprzed roku. Badanie ofert wymaga umiejętności czytania dokumentacji technicznej, czego specjalista ds. zamówień publicznych nie robi na co dzień.

Ewa Żak prowadzi szkolenia z opisu przedmiotu zamówienia, szacowania wartości i udziału w badaniu ofert w Katowicach 20 kwietnia i we Wrocławiu 21 kwietnia, z uwzględnieniem wytycznych kwalifikowalności na lata 2021 do 2027. To szkolenia dedykowane pracownikom merytorycznym zamawiającego, czyli osobom, które mają realny wpływ na kształt postępowania, a jednocześnie najrzadziej trafiają na dedykowane zajęcia.

Szczegóły i zapisy na noweprzetargi.pl.

#noweprzetargi #zamówieniapubliczne #robotybudowlane #szkoleniapzp #opzwzamówieniach

Artykuł Roboty budowlane w zamówieniach publicznych – gdzie zamawiający popełniają najwięcej błędów? pochodzi z serwisu .

Urząd Zamówień Publicznych opublikował 16 kwietnia 2026 r. zaktualizowaną wersję „Przewodnika po regulacjach w zakresie zielonych zamówień publicznych”. To ważny sygnał dla zamawiających – obszar tzw. „zielonych zamówień” przestaje być dodatkiem, a staje się realnym obowiązkiem.

Skąd zmiany?

Aktualizacja przewodnika wynika przede wszystkim z nowych regulacji unijnych – w szczególności:

• rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2026/718,
• które doprecyzowuje stosowanie wcześniejszego rozporządzenia (UE) 2024/1735.

Nowe przepisy wprowadzają minimalne wymogi środowiskowe w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego dotyczących określonych technologii neutralnych emisyjnie.

Od kiedy nowe obowiązki?

Przepisy należy stosować od 30 czerwca 2026 r. i będą one dotyczyć:

• zamówień o wartości powyżej progów unijnych,
• związanych m.in. z energetyką wiatrową (lądową i morską),
• a także robót budowlanych i koncesji wykorzystujących te technologie.

Co to oznacza w praktyce dla zamawiających?

To nie jest tylko „kolejny dokument do przeczytania”.

W praktyce oznacza to konieczność:

• uwzględniania kryteriów środowiskowych już na etapie przygotowania postępowania,
• weryfikacji, czy zamówienie podlega nowym regulacjom (np. czy dotyczy technologii neutralnych emisyjnie),
• dostosowania SWZ, opisu przedmiotu zamówienia i kryteriów oceny ofert.

Co ważne – zielone zamówienia publiczne to dziś nie tylko trend, ale element polityki UE i państwa, mający realny wpływ na wydatkowanie środków publicznych i rozwój rynku.

Zapraszamy do lektury całego dokumentu

zamówieniapubliczne #PZP #PZP2026 #politykazakupowa #UZP #administracjapubliczna #zielonezamówienia #GreenPublicProcurement #zrównoważonyrozwój #funduszeUE

Artykuł Aktualizacja przewodnika UZP dotyczącego zielonych zamówień publicznych – co się zmienia w praktyce? pochodzi z serwisu .

Wielu zamawiających traktuje procedurę badania ofert jak tor z przeszkodami, na którym poszczególne płotki da się przeskakiwać równolegle. Skoro najkorzystniejszy wykonawca już wyjaśnił swoją cenę i wyjaśnienia wypadły przekonująco, po co czekać na resztę? Odpowiedź tkwi w samej konstrukcji przepisów. Ustawa posługuje się sformułowaniem „wykonawca, którego oferta została najwyżej oceniona” i używa czasu przeszłego dokonanego. To nie przypadek stylistyczny. Ustawodawca zakłada, że zanim zamawiający wyśle wezwanie do złożenia podmiotowych środków dowodowych, etap oceny ofert musi być zamknięty. A etap oceny ofert obejmuje weryfikację cen wszystkich wykonawców, wobec których zachodziły przesłanki do wyjaśnień. Stanowisko Urzędu Zamówień Publicznych potwierdza tę sekwencję wprost: wezwanie następuje po zakończeniu oceny ofert, ale przed wyborem najkorzystniejszej oferty.

Ranking, który powstaje w trakcie trwającej jeszcze procedury cenowej, ma charakter tymczasowy. Dopóki zamawiający nie przeanalizuje wyjaśnień wszystkich wezwanych wykonawców i nie podejmie decyzji o ewentualnym odrzuceniu którejkolwiek oferty, nie wie ostatecznie, kto naprawdę prowadzi. Odrzucenie oferty jednego z wykonawców zmienia pozycje w rankingu, a wykonawca dotychczas drugi może okazać się nowym liderem. Podmiotowe środki dowodowe a wyjaśnienia rażąco niskiej ceny to dwa etapy, które nie powinny się nakładać, bo zamawiający ryzykuje wysłanie wezwania do niewłaściwego adresata.

Tymczasowy ranking to nie ranking ostateczny

Wyobraźmy sobie postępowanie z pięcioma ofertami, w którym trzy zostały wezwane do wyjaśnień ceny. Zamawiający ocenił wyjaśnienia lidera i uznał je za wystarczające. Dwóch pozostałych wykonawców ma jeszcze czas na odpowiedź. Zamawiający wysyła więc wezwanie do złożenia podmiotowych środków dowodowych do tego pierwszego. Tydzień później okazuje się, że jeden z wezwanych wykonawców nie złożył wyjaśnień w terminie i jego oferta podlega odrzuceniu. Po przeliczeniu punktacji okazuje się, że nowym liderem jest ktoś zupełnie inny. Zamawiający stoi teraz przed koniecznością cofnięcia się o kilka kroków, unieważnienia wezwania do podmiotowych środków dowodowych i powtórzenia całego etapu badania ofert.

To nie jest scenariusz teoretyczny. Praktyka przetargowa zna przypadki, w których wyjaśnienia cenowe jednego wykonawcy ujawniały informacje rynkowe rzucające nowe światło na kalkulację innego. Stawki podwykonawców, ceny materiałów, koszty robocizny pojawiające się w jednych wyjaśnieniach mogą podważyć wiarygodność ceny zaoferowanej przez kogoś innego i skłonić zamawiającego do dodatkowej analizy. Dlatego doktryna i komentarze Urzędu Zamówień Publicznych zgodnie wskazują, że wezwanie do złożenia podmiotowych środków dowodowych powinno nastąpić dopiero po zamknięciu etapu badania i oceny ofert wobec wszystkich uczestników postępowania.

Czy przepisy przewidują jakąkolwiek furtkę?

Ustawa przewiduje jeden mechanizm, który pozwala zamawiającemu żądać podmiotowych środków dowodowych wcześniej niż wynikałoby to ze standardowej sekwencji. Przepis ten umożliwia wezwanie do złożenia dokumentów „na każdym etapie postępowania”, ale wyłącznie wtedy, gdy jest to niezbędne do zapewnienia odpowiedniego przebiegu postępowania. To nie jest standardowe narzędzie, lecz wyjątek od reguły, i zamawiający musi umieć wykazać, dlaczego z niego korzysta. Zbliżający się koniec terminu związania ofertą, pilność zamówienia wynikająca z przyczyn obiektywnych albo inne udokumentowane okoliczności mogą uzasadniać takie działanie. Sama chęć przyspieszenia procedury „bo lider już wyjaśnił cenę” taką przesłanką nie jest.

Warto pamiętać, że nawet procedura odwrócona, zaprojektowana właśnie po to, żeby zamawiający nie tracił czasu na weryfikację podmiotową wszystkich wykonawców, zachowuje kolejność etapów. Najpierw zamawiający bada i ocenia oferty, włącznie z procedurą wyjaśnień cenowych, a dopiero potem przechodzi do kwalifikacji podmiotowej wykonawcy z najkorzystniejszą ofertą. Skoro nawet ten tryb uproszczony nie pozwala na pomieszanie etapów, tym bardziej nie powinien tego robić zamawiający w trybie standardowym. Podmiotowe środki dowodowe a wyjaśnienia rażąco niskiej ceny muszą być rozdzielone nawet wtedy, gdy zamawiającemu zależy na czasie.

Zamawiający, który wyśle wezwanie do złożenia podmiotowych środków dowodowych przed zakończeniem procedury cenowej wobec wszystkich wykonawców, naraża się na odwołanie z zarzutem przedwczesnego wezwania. Nawet jeśli ostatecznie ranking się nie zmieni i lider pozostanie liderem, sam fakt naruszenia sekwencji proceduralnej może zostać podniesiony jako zarzut naruszenia zasady równego traktowania wykonawców. Konkurenci mogą argumentować, że zamawiający faworyzował jednego z nich, rozpoczynając wobec niego etap kwalifikacji podmiotowej, zanim zakończył badanie ofert pozostałych.

Nawet gdy najkorzystniejszy wykonawca złożył wyjaśnienia szybko i przekonująco, wezwanie do złożenia podmiotowych środków dowodowych powinno poczekać na zakończenie procedury cenowej wobec wszystkich wezwanych. Kilka dni cierpliwości może zaoszczędzić tygodni na powtarzanie czynności i obronę przed Izbą. W zamówieniach publicznych pośpiech rzadko bywa dobrym doradcą, a przestrzeganie kolejności etapów to najlepsza polisa ubezpieczeniowa zamawiającego. Relacja podmiotowe środki dowodowe a wyjaśnienia rażąco niskiej ceny jest jasna: najpierw kończymy jedno, potem zaczynamy drugie.

#zamówieniapubliczne #podmiotowośrodkidowodowe #rażąconiskacena #przetargi #pzp

Artykuł Najkorzystniejszy już wyjaśnił cenę, reszta jeszcze nie. Czy można żądać od niego dokumentów? pochodzi z serwisu .