Teza z wyroku
Mechanizm waloryzacji wynagrodzenia w zamówieniu publicznym jest rozwiązaniem szczególnym, które ogranicza, a nie wyłącza ryzyko związane ze zmianą cen materiałów i kosztów realizacji usługi. Zamawiający nie ma obowiązku zapewnienia 100% rekompensaty wzrostu kosztów, a wykonawca powinien odpowiednio kalkulować cenę oferty, uwzględniając realia rynkowe i ryzyka związane z realizacją zamówienia. Klauzula waloryzacyjna nie zmierza do wyeliminowania odpowiedzialności wykonawcy, lecz reguluje sposób podziału ryzyka.

Stan faktyczny w skrócie
Zamawiający prowadził postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, w którym zastosowano mechanizm waloryzacji wynagrodzenia. Odwołujący zarzucał, że w przypadku gdy suma wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych będzie niższa od 5%, całe ryzyko spoczywa wyłącznie na wykonawcy, co w jego ocenie było niekorzystne.

Zarzuty wykonawcy

• Niesprawiedliwy podział ryzyka związanego ze zmianą kosztów realizacji zamówienia.
• Ograniczona kompensata wzrostu kosztów poprzez mechanizm waloryzacji.

Rozstrzygnięcie KIO

• Odwołanie zostało oddalone.
• Izba uznała, że:
  • Zamawiający nie jest zobowiązany do zapewnienia pełnej rekompensaty wzrostu kosztów realizacji usługi,
  • Wykonawca powinien kalkulować cenę oferty uwzględniając ryzyka i realia rynkowe,
  • Mechanizm waloryzacji ma charakter ograniczający ryzyko, a nie je całkowicie przerzucający na zamawiającego,
  • Koszty ryzyka są uwzględniane w cenie oferty i nie można zakładać zwiększenia wynagrodzenia poza przewidzianymi w umowie postanowieniami.

Komentarz eksperta – Danuta Gadomska-Jodko
Wyrok KIO 4111/24 przypomina, że mechanizmy waloryzacyjne w umowach o zamówienia publiczne nie mają celu przerzucenia całego ryzyka wzrostu kosztów na zamawiającego. Wykonawca powinien w cenie oferty uwzględnić wszystkie ryzyka, jakie mogą pojawić się w trakcie realizacji zamówienia. Klauzula waloryzacyjna jedynie precyzuje sposób ograniczenia tego ryzyka, zgodnie z realiami gospodarczymi i charakterem kontraktu. Dla praktyki oznacza to, że wykonawcy muszą kalkulować swoje oferty w sposób rzetelny i realistyczny, a zamawiający nie ponosi obowiązku pełnej rekompensaty kosztów.

Zobacz wyrok KIO z dnia 13 listopada 2024 r. sygn. akt KIO 4111/24