Rok 2025 liczył 365 dni. Usługa świadczona od 2 stycznia do 31 grudnia trwała 364. Różnica wygląda na kosmetyczną, dopóki wykonawca nie powoła się na taką usługę w przetargu, w którym zamawiający postawił warunek 12 miesięcy doświadczenia. Komisja musi wtedy zdecydować, czy brak Nowego Roku w wykazie przekreśla cały rok pracy dla klienta.
Najczęściej pada argument, że 1 stycznia nie ma znaczenia, bo to święto. Ten trop prowadzi donikąd. Przepisy przesuwają na najbliższy dzień roboczy koniec terminu na dokonanie czynności, na przykład na wniesienie odwołania albo złożenie oferty. Okresu, w którym firma zbierała doświadczenie, nie wydłużają ani nie skracają. Gdyby odejmować od doświadczenia święta i weekendy, żaden wykonawca nie uzbierałby pełnego miesiąca, a tym bardziej roku.
Jak kodeks liczy rok, który nie zaczyna się 1 stycznia
Prawo zamówień publicznych odsyła do kodeksu cywilnego we wszystkim, czego samo nie reguluje. Kodeks liczy miesiące od daty do daty: termin oznaczony w miesiącach kończy się z upływem dnia, który datą odpowiada dniowi początkowemu. Na liczbach widać to wyraźniej niż w przepisie. Usługa, która ruszyła 2 stycznia i objęła ten dzień w całości, osiąga 12 pełnych miesięcy z końcem 1 stycznia następnego roku. Wtedy mija 365 dni. Wykonawca, który zakończył pracę 31 grudnia, zatrzymał się dzień przed tą granicą.
Część praktyków przesuwa koniec okresu jeszcze dalej, na 2 stycznia. Taki rachunek przenosi na usługę regułę z terminów liczonych od zdarzenia, w których dnia samego zdarzenia nie wlicza się do terminu. Przy usłudze świadczonej od rana 2 stycznia ten dzień jest zwykłym dniem pracy i należy do okresu. Nie ma powodu, by go pomijać, a potem doliczać kolejny.
Kodeks zawiera jeszcze jedną regułę, o której przy warunkach udziału mało kto pamięta. Jeżeli ciągłość okresu nie jest wymagana, miesiąc liczy się jako 30 dni. Przy takim liczeniu warunek 12 miesięcy oznacza 360 dni, a usługa trwająca 364 dni spełnia go z zapasem. Ta furtka zamyka się, gdy zamawiający zażądał świadczenia nieprzerwanego albo napisał „rok”, bo rok liczy się wtedy jako 365 dni. O wyniku decyduje więc treść specyfikacji, a nie sam kalendarz.
Dlaczego Izba nie liczy z kalkulatorem w ręku
Krajowa Izba Odwoławcza rozpatrywała już niemal bliźniaczy spór. Zamawiający wymagał całorocznej konserwacji zieleni, a wybrany wykonawca wykazał prace od 1 lipca do 30 czerwca. Konkurent sięgnął po kodeks i dowodził, że rok liczony od 1 lipca kończy się dopiero 1 lipca, więc referencji brakuje jednego dnia. Izba nie przyjęła tej argumentacji. Uznała, że okres od 1 lipca do 30 czerwca obejmuje cały rok i nie brakuje w nim ani jednego dnia.
Tak samo Izba oceniła sprawę pracowników tymczasowych, których wykonawca miał kierować do pracy nieprzerwanie przez co najmniej 6 miesięcy. Okres od 1 kwietnia do 30 września uznała za pełne półrocze. Zwróciła przy tym uwagę, że zamawiający nie napisał w specyfikacji, według jakich zasad liczyć czas. Nie mógł więc później wymagać od wykonawców rachunku, którego wcześniej nie zapowiedział.
Za tym podejściem stoją dwie zasady. Warunek udziału opisuje zdolność wykonawcy, a nie termin procesowy, dlatego komisja odczytuje go tak, jak rozumie go uczestnik rynku. Niejasności w dokumentach zamówienia nie mogą też szkodzić wykonawcom, skoro te dokumenty przygotował zamawiający. Firma, która przez 364 dni obsługiwała jednego klienta, ma doświadczenie, którego warunek miał wymagać.
Zanim komisja wykluczy albo uzna
Komisja, która uzna warunek 12 miesięcy za spełniony, nie zamyka jeszcze sprawy. Konkurent nadal może oprzeć odwołanie na ścisłym rachunku kodeksowym. W projektach z dofinansowaniem unijnym kontroler może zakwestionować wybór wykonawcy i nałożyć korektę finansową. Komisja musi też stosować jedną miarę w całym postępowaniu. Jeśli wcześniej wykluczyła wykonawcę za brakujący dzień, nie może przymknąć oka na ten sam brak u następnego.
Często sporo wyjaśniają dokumenty dołączone do wykazu. Umowy na usługi ciągłe zwykle zawiera się jeszcze przed początkiem roku, a do wykazu trafia okres rozliczeniowy albo data pierwszej faktury. Referencje i protokoły mogą pokazać, że wykonawca przejął obsługę już 1 stycznia albo w grudniu. Izba traktuje doświadczenie jako fakt, więc liczy się czas, przez który usługa rzeczywiście trwała. Jeśli dokumenty nie dają odpowiedzi, zamawiający wzywa wykonawcę do wyjaśnień albo uzupełnienia wykazu. Do uzupełnienia tego samego dokumentu może wezwać tylko raz, a wykonawca może wtedy wskazać zupełnie inną usługę.
Najtaniej wychodzi jednak precyzyjna specyfikacja. Warunek 12 miesięcy zapisany jako usługa świadczona nieprzerwanie przez co najmniej 365 dni nie zostawia miejsca na spór o Nowy Rok. Zamawiający może też od razu przesądzić, czy dopuszcza sumowanie kilku umów i usługi wciąż trwające. We wzorze wykazu może przewidzieć osobne rubryki na dzień rozpoczęcia i zakończenia świadczenia.
#zamówieniapubliczne #warunkiudziału #wykazusług #kio #pzp
