Wykonawca powołuje się na zasoby innej firmy, wygrywa ranking i dostaje wezwanie do złożenia podmiotowych środków dowodowych. Wtedy pojawia się pytanie, czy oświadczenie podmiotu trzeciego musi objąć także aktualność informacji z JEDZ oraz kwestie sankcyjne, czy wystarczą dokumenty samego wykonawcy. Zamawiający może żądać od wykonawcy tych samych oświadczeń i dokumentów także dla podmiotu udostępniającego zasoby, a o zakresie decyduje treść SWZ i samego wezwania. Pierwszy krok to więc dokładna lektura wezwania.
Adresatem wezwania pozostaje wykonawca. To on zbiera dokumenty od firmy, na której zasoby się powołał, i przedstawia je zamawiającemu razem ze swoimi. Podmiot trzeci nie kontaktuje się z zamawiającym samodzielnie, ale każdy dokument, który go dotyczy, wychodzi spod jego ręki. Oświadczenie podmiotu trzeciego opisuje sytuację tego podmiotu: brak podstaw jego wykluczenia i zasoby, w zakresie których wykonawca na niego się powołuje. Dlatego sporządza je i podpisuje sam podmiot udostępniający zasoby. Może upoważnić do podpisu wykonawcę, ale wtedy razem z oświadczeniem trzeba złożyć pełnomocnictwo od podmiotu trzeciego. Wykonawca po otrzymaniu wezwania powinien od razu napisać do swojego partnera, bo termin biegnie dla niego, a wszystkie podpisy zależą od kogoś innego.
Aktualność JEDZ i oświadczenie sankcyjne
JEDZ potwierdza sytuację na dzień składania ofert. Oświadczenie o aktualności potwierdza, że informacje z JEDZ pozostają prawidłowe w dniu, w którym wykonawca składa dokumenty na wezwanie. W przetargu z procedurą odwróconą wykonawca składa JEDZ i oświadczenie o aktualności w tym samym wezwaniu, co Prezes Urzędu Zamówień Publicznych potwierdził w wynikach kontroli uprzedniej. Zamawiający, który żąda takiego oświadczenia od wykonawcy, może zażądać go również dla podmiotu udostępniającego zasoby, a wtedy składa je właśnie ten podmiot.
Oświadczenie sankcyjne działa inaczej. Zakaz z rozporządzenia Rady Unii Europejskiej obejmuje wykonawców z Rosji oraz spółki, w których ponad 50% praw własności należy do rosyjskich właścicieli. W zamówieniach od progów unijnych dotyczy też podmiotu udostępniającego zasoby, jeżeli przypada na niego ponad 10% wartości zamówienia. Rozporządzenie o środkach dowodowych wylicza w katalogu oświadczeń o aktualności wyłącznie podstawy wykluczenia z ustawy Pzp, więc zakaz sankcyjny ma odrębną podstawę, a praktyka zamawiających jest zróżnicowana. Jedni zadowalają się oświadczeniem złożonym razem z ofertą, inni w wezwaniu proszą o jego zaktualizowanie, także od podmiotu trzeciego. Po zmianie zakresu zakazu w październiku 2025 roku zamawiający ma dodatkową podstawę, żeby o taką aktualizację poprosić.
Ten sam wzór czy osobny dla podmiotu trzeciego
Przepisy nie zobowiązują zamawiającego do dołączenia wzorów oświadczeń. Wystarczy, że wskaże, jakie podmiotowe środki dowodowe składa wykonawca. Nie narzucają też odrębnego formularza dla podmiotu trzeciego. Ten sam wzór może więc posłużyć jako oświadczenie podmiotu trzeciego, o ile z dokumentu widać, kto go składa, którego postępowania dotyczy i do którego JEDZ się odwołuje.
Zamawiający często upraszczają sprawę jednym wzorem z polem wyboru, w którym składający zaznacza, czy występuje jako wykonawca, wykonawca wspólnie ubiegający się o zamówienie, czy podmiot udostępniający zasoby. Do podobnego rozwiązania prowadzą wzory Urzędu Zamówień Publicznych, który przygotował oddzielne oświadczenia wstępne dla wykonawcy i dla podmiotu udostępniającego zasoby.
Zamawiający, który chce uniknąć uzupełnień, zapisuje już w SWZ, jak ma wyglądać oświadczenie podmiotu trzeciego, w jakiej postaci ma je złożyć, czy potrzebuje aktualizacji oświadczenia sankcyjnego i na jakim wzorze. Wykonawca po drugiej stronie stosuje prostszą regułę. Kto powołuje się na cudze zasoby, uzgadnia z tą firmą już przy składaniu oferty, że po wezwaniu jej podpis będzie potrzebny szybko.
#zamowieniapubliczne #podmiottrzeci #jedz #pzp #przetargi
