Wykonawca złożył oferty na dwie części zamówienia. W jednej dołączył kompletny kosztorys ofertowy, w drugiej go pominął. Zamawiający staje przed dylematem, który potrafi sparaliżować nawet doświadczonych praktyków: odrzucić całą ofertę czy tylko tę niekompletną część?
Przetarg z możliwością składania ofert częściowych działa trochę jak wielosalowe kino. Zamawiający prowadzi jedno postępowanie, ale po otwarciu ofert każda część zaczyna żyć własnym życiem. Wykonawca, który startuje na dwie części, składa tak naprawdę dwa odrębne oświadczenia woli. Każde z nich zamawiający bada i ocenia niezależnie od drugiego.
Ustawa Prawo zamówień publicznych zakłada tę odrębność wprost. Przepisy definiują ofertę częściową jako oświadczenie odnoszące się do wykonania konkretnej części zamówienia, nie całości. Oficjalny eKomentarz Urzędu Zamówień Publicznych idzie jeszcze dalej i stwierdza, że udzielanie zamówienia następuje odrębnie w odniesieniu do każdej z części, a zasada składania jednej oferty odnosi się do danej części, nie do całego postępowania.
Odrzucenie oferty częściowej dotyczy więc wyłącznie tej części zamówienia, w której zamawiający stwierdzi wadę. Kompletna oferta na drugą część przechodzi normalną ścieżkę oceny i może zostać wybrana jako najkorzystniejsza. Wada jednej oferty częściowej nie przenosi się automatycznie na pozostałe, bo nie istnieje do tego żadna podstawa prawna.
Dlaczego brakujący kosztorys nie „zaraża” pozostałych części
Kosztorys ofertowy, jeśli zamawiający wymagał go w SWZ, stanowi integralną część treści oferty. Orzecznictwo Krajowej Izby Odwoławczej kwalifikuje go jednoznacznie: nie jest to ani podmiotowy, ani przedmiotowy środek dowodowy. Zamawiający nie może więc wezwać wykonawcy do uzupełnienia brakującego kosztorysu po terminie składania ofert. Takie wezwanie prowadziłoby do niedozwolonej zmiany treści oferty.
Brak kosztorysu tworzy nieusuwalną niezgodność oferty z warunkami zamówienia. Zamawiający odrzuca taką ofertę i nie ma tu żadnej przestrzeni do negocjacji ani naprawy. Tyle że ta niezgodność dotyczy wyłącznie treści konkretnej oferty częściowej, a nie samego wykonawcy.
Tu pojawia się rozróżnienie, które warto zapamiętać na stałe. Przesłanki odrzucenia oferty częściowej dzielą się na przedmiotowe i podmiotowe. Te przedmiotowe dotyczą treści danej oferty: brak kosztorysu, rażąco niska cena, błąd w obliczeniu ceny. Działają chirurgicznie i wycinają tylko wadliwą część. Przesłanki podmiotowe dotyczą samego wykonawcy, na przykład wykluczenie z postępowania, i mogą rzutować na wszystkie części jednocześnie. Brak kosztorysu to klasyczna przesłanka przedmiotowa, więc nie ma żadnego przełożenia na kompletność oferty złożonej na inną część.
Kosztorys przy ryczałcie to już nie wymówka
Warto wiedzieć, że orzecznictwo KIO przeszło w tej sprawie istotną ewolucję. Pod rządami starych przepisów Izba dopuszczała brak kosztorysu, gdy umowa przewidywała wynagrodzenie ryczałtowe. Logika była prosta: skoro cena jest stała, to kosztorys pełni tylko funkcję informacyjną.
Nowa ustawa zmieniła reguły gry. Nowsze wyroki Izby są zdecydowanie surowsze i konsekwentnie potwierdzają, że jeśli zamawiający wymagał kosztorysu w SWZ, jego brak uzasadnia odrzucenie oferty częściowej niezależnie od rodzaju wynagrodzenia. Wykonawca nie obroni się argumentem, że przy ryczałcie kosztorys i tak nie wpływa na ostateczną cenę. Decydujące znaczenie ma rola, jaką zamawiający przypisał kosztorysowi w dokumentacji zamówienia. Jeśli uczynił go obowiązkowym elementem oferty, to brak tego dokumentu zamyka sprawę.
Zamawiający, który znajdzie się w opisanej sytuacji, powinien działać precyzyjnie. W uzasadnieniu odrzucenia wskazuje, że SWZ wymagała złożenia kosztorysu, wykonawca go nie dołączył, a kosztorys stanowi element treści oferty niepodlegający uzupełnieniu. Równocześnie kontynuuje badanie oferty tego samego wykonawcy na drugą część. Odrzucenie kompletnej oferty z powodu wady w innej części naruszyłoby zasady proporcjonalności, równego traktowania i przejrzystości, na których opiera się całe postępowanie o udzielenie zamówienia.
#odrzucenieoferty #ofertaczęściowa #kosztorysofertowy #zamówieniapubliczne #noweprzetargi
